Inleiding

Verblijf

We boekten een "Mountainbike Woche". Hierin zat inbegrepen: de overnachtingen, elke avond een 3 gangen menu, begroetingsdrankje, gebruik van kegelbaan en sauna. Het hotel beschikte ook over een aantal mountainbike routes met kaart.

Bike Arena

We vertrekken s'morgens vrij vroeg om de files richting Brussel voor te zijn. Na een autorit van een uur of 4 staan we in het Hochsauerland. Vlak voor Winterberg stoppen we even aan de parking Bremsberg. Hier vertrekken een groot aantal routes van de bike arena en een handige overzichtskaart geeft onmiddellijk de belangrijkste details van elke route: nummer, afstand, aantal hoogtemeters. De routes zijn onderverdeeld in blauw (gemakkelijk), rood (middelmatig) en zwart (moeilijk). Dit heeft voornamelijk te maken met de afstand en het aantal hoogtemeters daar de meeste routes niet echt supertechnisch zijn.
	Een nieuwigheid voor dit jaar is een freeride en downhill parcours:
Omdat het nog te vroeg is om naar het hotel te gaan bezoeken we eerst het stadje Willingen, bekend van het jaarlijkse bike festival en marathon. Veel is er echter niet te zien buiten wat toeristenwinkeltjes met prularia. Bike shops (die we toch wel een beetje hadden verwacht) zijn er niet). We besluiten dan maar een slaatje te eten op een terras met een mooi uitzicht op de ski-schans.
Rond een uur of 3 arriveren we bij het hotel en besluiten ter wijze van opwarming een eerste tochtje te fietsen naar Winterberg. In het centrum van het dorpje Zuchen (ligt op 480m hoogte) gaat het linksaf onmiddellijk op asfalt naar boven. Die eerste hoogtemeters doen serieus zeer na de Raid des Hautes Fagnes van gisteren ... het is ook broeierig warm: de temperatuur gaat vlotjes naar de 30 graden.
We krijgen al direct een eerste mooi uitzicht op het Hochsauerland:Gedurende een kilometer of vijf klimmen we gestaag aan een matig percentage van 5%. Af en toe is er een stuk vals plat.
	Even verder komen we in het woud en klimmen over een schotterweg naar de Katerkopf. We hebben nog maar een half uurtje gefietst en toch staan er al snel 300 hm op de teller. Van de Katerkopf gaat het lichtjes downhill verder over de schotterweg naar Winterberg. Het gaat allemaal over brede, droge en goed berijdbare paden; vlammen naar beneden dus en de teller gaat makkelijk naar de 60 km/u. Met de fully hoef ik mij weinig zorgen te maken over de kuilen in het pad.
De schijfremmen van mijn Rocky Mountain zijn pas onderhouden (nieuwe olie en nieuwe remblokjes). Het stuk downhill komt goed van pas om de blokjes in te remmen. Af en toe de remmen volledig dichtgooien en die blokjes zijn heel snel ingeremd. In Winterberg gaan we de plaatselijke MTB shop binnen om een nieuw mondstukje voor een camelbag te kopen. Qua fietsen is er hier weinigs spectaculairs te zien buiten een downhill tank van Scott. Na een terrasje in Winterberg besluiten we door het woud terug te rijden. Er hangen dreigende onweerswolken. Het weerbericht had gewaarschuwd voor "gewitter" en het ziet er naar uit dat dit er inderdaad aankomt. Grote regendruppels veranderen al snel in een zondvloed en we slagen er nog net in om een schuilhut te bereiken in het woud.
	Het onweer duurt slechts een minuut of drie waarna de zon snel opnieuw begint te schijnen. Snel verder dus en snel is niet zo moeilijk want het gaat nu continue bergaf richting Zuschen. Eerst door het woud, wat verder op een smalle asfaltbaan. Onderweg houden we nog even halt om wat uitzichtsfotos te nemen.
	We zijn snel weer terug bij het hotel. Een leuk eerste tochtje van net iets meer dan 21 km en 475 hm.

De eerste echte bike dag. We besluiten om 2 routes aan elkaar te koppelen: route 12, Feldhasen tour, 32 km, 850 hm en route 3, Heide tour, 40 km en 970 hm. De twee routes overlappen op een klein gedeelte dus we zullen in totaal aan iets minder afstand komen. Het weer is goed. De zon schijnt alhoewel er regelmatig wat wolken zijn. De temperatuur gaat naar de 25 graden en gelukkig waait er een frisse wind die veel verkoeling brengt. Vanuit het hotel vertrekken we zuidwaarts, kort langs de drukke weg. Gelukkig gaat het al snel off-road. Omdat Zuschen vrij laag ligt (op 480 m hoogte) gaat het al onmiddellijk omhoog op een pad in het woud. In het begin van het pad nog door het loofwoud, wat later door het hoger gelegen naaldwoud.
	We klimmen naar de Lagerstein op 730 m hoogte en al snel hebben we 250 hm geklommen. De bepijling van route 12 is in orde zoals je op de volgende foto kan zien. Daarnaast staan er in het bos dikwijls nog aanduidingen van wandelpaden en dorpen wat het vrij makkelijk maakt om je op de overzichtskaart te orienteren.
We dalen richting Eckeringhausen en onderweg hebben we een paar mooie vergezichten.
	Aan de Ehrenscheider Mule draaien we richting Winterberg en we krijgen een steile beklimming voor de wielen geschoven. Er zijn stukken tegen de 20% stijgingspercentage en al snel naderen we de 500 hm. Na een 15 tal km staan we in Winterberg waar we snel een apoteek binnenspringen om een zalfje te halen tegen de insektenbeten. In het bos zijn er vrij veel muggen en dazen die het duidelijk gemunt hebben op onze biker zweetgeur. Eenmaal door Winterberg gereden volgen we de Heide tour (route 3). Het daalt langzaam naar het dorpje Niedersfeld, eerst via een drukke weg, wat later op een brede veldweg.
Onderweg passeren we de karting baan van Niedersfeld, steken de drukke weg over van Winterberg naar Willingen en aan de overkant gaat het al snel opnieuw omhoog. Aan het begin van een asfaltklim zien we een paar eigenaardige koebeesten in een weide.
Een kilometerslange vrij steile klim brengt ons naar Naturschutzgebied Hochheide. Dit is een heide gebied en vormt toch wel een schril contrast met de loof- en naaldwouden waarmee het Hochsauerland bezaaid is. De klim is lang maar zeer de moeite en we pauseren even aan enkele mooie uitzichtspunten.

Onderweg worden we gewaarschuwd via verschillende bordjes voor ontploffingsgevaar. Het is niet geheel duidelijk waartoe die dienen ...

Hoger gelegen komen we uiteindelijk aan het heide gebied. De vegetatie bestaat hier uit veel kortere plantengroei en doet me denken aan sommige stukken in de Hoge Venen. We klimmen verder en bereiken uiteindelijk de Clemensberg, een 850 m hoge top. Aan de ene kant heb je hier een mooi zicht op het heide gebied; aan de andere kant kijk je uit over een groot stuk van het Hochsauerland en op een grote steengroeve ("Schotterwerken"). Op een bord wordt uitgelegd wat "Schotterwerken" zijn: grote stukken rots worden verpulverd tot kleine steentjes die gebruikt worden bij de aanleg van wegen. We begrijpen nu ook onmiddellijk waar de term "Schotterweg" vandaan komt.

		We dalen af van de Clemensberg en krijgen een heel mooi en bij wijlen technisch pad voorgeschoteld door het naaldwoud. Hier zijn er een heel pak boomwortels en dit stuk zal meteen het meest technische blijken van alles wat we vandaag voor de wielen krijgen geschoven. Het pad eindigt in een korte single track alvorens de kilometerslangs afdaling naar Kustelberg aan te vatten.
		Af en toe houden we halt tijdens de afdaling; de brandgang op de rechtse foto toont waar we vandaag komen.
In Kustelberg stoppen we om wat te eten. Ondertussen is het al 14:00. We hebben zo'n 45 km gereden en ruim een 1000 hm zijn gepasseerd. De Eintopf smaakt heerlijk en we blijven langer op het terras zitten dan nodig. Opnieuw vertrekken is niet evident en we krijgen dan direct een lange klim voor de wielen geschoven richting Junge Grimme (782 m hoogte). Dit is toch een dikke 150 hm en zo vlak na een maaltijd wil dat nog wel eens tegenvallen.
We verlaten route 3 en vervolgen een stukje route 8 (Zitronenfalter tour, 26 km, 500 hm) opnieuw richting Winterberg. Terug in Winterberg aangekomen hebben we zo'n 58 km gefietst en we besluiten naar het hotel terug te keren door route 8 verder te volgen. Vanuit het centrum van Winterberg gaat het lichtjes omhoog via Wimpert (704 m) naar Lagerstein (732 m). Aan het eind van deze laatste "klim" rust ik nog even uit op een rotsblok dat de grens aangeeft tussen Winterberg en Zuschen.
Last action hero ...
Vanaf dan gaat het enkel nog naar beneden. De laatste 5 km suizen we tegen 60 km/u naar Zuschen. Dit is het voordeel van een hotel op "lage" hoogte: s'morgens krijg je onmiddellijk klimwerk als opwarming en s'avonds hoef je weinig te trappen om naar je hotel terug te keren. Bij aankomst aan het hotel stonden er iets meer dan 69 km en 1620 hm op de teller. Maximale stijging: 23%, maximale daling: 22%, gemiddelde stijging: 8%, gemiddelde daling: 6%. Temperatuur varieerde tussen 17 en 39 graden (dat laatste was wel in de blakende zon op het terras in Kustelberg). Hoogste punt van de dag: 852 m, laagste punt: 450 m. Maximale snelheid: 57.2 km/u.

Het belooft een stralende dag te worden met temperaturen van meer dan 25 graden en een stralend blauwe hemel. We besluiten twee routes te rijden: route 13 (Fliegenpilz tour, 27 km, 500 hm) en route 18 (Steinweg tour, 38 km, 670 hm). Om half tien staan we vertrekkensklaar achter het hotel.
Vanuit het centrum van Zuschen vertrekken we op route 13 en rijden eerst een tijdje op een asfaltweg die even buiten het dorp overgaat in een schotterweg. Deze weg gaat langzaam maar zeker omhoog.
Na enkele kilometers komen we zowaar aan een toeristische attractie ;-) een klein waterrad naast een vijver waarin forellen worden gekweekt. Het water is zo helder dat je de vissen ziet zwemmen.

	We vervolgen over de schotterweg door het woud en na een tiental kilometer komen we bij de parking aan de Bremsberg waar een groot aantal van de routes van de Bike Arena samenkomen. Hier schakelen we over op route 18. We hebben er nu al 250 hoogtemeters opzitten.
Even verder splitsen de routes zich. We draaien rechtsaf in het Lichtenscheid woud en dalen een heel stuk naar beneden. Eerst gaat het over een schotterweg door het woud en hier is het moeilijk sturen in de bochten omdat er bijzonder veel kleine losse steentjes liggen. Wat verder komen we op een ietwat meer open plek net voor de Remberg (617 m) waar we even halt houden. Verbazingwekkend stil is het hier, ver van alle verharde wegen en autos. Je hoort hier enkel de wind en de vogels.
	We dalen nog een heel stuk verder door het woud naar het dorpje Silbach (533 m). Van hieruit moet er opnieuw een heel stuk worden geklommen naar de Silberberg (748 m). Onderweg heb je een mooi uitzicht over het dorp en het Hochsauerland.
	Zoals je kan zien is de klim nog lang ...
	Eenmaal de Silberberg voorbij dalen we via asfalt naar Siedlinghausen, ook weer een van die kleine dorpjes waar niks te zien en niks te doen is. Hier zitten we duidelijk we in het "plattere" gedeelte van het Hochsauerland.
	Eenmaal het dorp voorbij moeten we richting Niederfeld, rondom de Sterrenberg (725 m). Er moet toch weer deftig worden geklommen, eerst op een schotterweg, later op een single track door het loofwoud. We bereiken Niedersfeld via een stuk van een kilometer of twee langs een zeer drukke baan. Gelukkig is er een afgescheiden fietspad want de vrachtwagens razen hier voorbij. In Niedersfeld proberen we iets te vinden om wat te eten maar veel restaurants zijn er niet en ze zijn dan nog allemaal gesloten. Het enige wat we kunnen vinden is, ongelooflijk maar waar, een "frituur" ... Een Duitse frituur, man man man, wat moet dat worden. We bestellen ieder een "pommes" (friet) met "zigeunerwurst". Een beetje tot onze verbazing blijken de frieten ongelooflijk goed klaargemaakt (menig Belgisch frituur zou hier een puntje aan kunnen zuigen) en ook de zigeunerwurst (met groenten) blijkt best wel eetbaar. Niet de meest gezonde biker kost maar al bij al valt het allemaal wel mee. De calorieen kunnen we trouwens wel gebruiken. We verlaten Niedersfeld, steken de drukke weg naar Winterberg over en rijden langs het karting parcours terug richting Winterberg. We besluiten een extra rondje van route 23 (Berg und Tal tour, 65 km, 1200 hm) te rijden. Al snel blijkt dat de bepijling niet in order is en we zien geen enkel pijltje van route 23. We volgen dan maar de wandelroute richting Winterberg.
	We komen uit het bos en het gaat via een breed pad terug richting Winterberg.
	In Winterberg houden we halt op een terrasje. Ondertussen staat er toch al een dikke 55 km op de teller. Na een korte pauze rijden we door Winterberg richting Bremsberg en vervolgen de route 13 die we vanmorgen hadden verlaten. Na het oversteken van de drukke weg tussen Winterberg en Schmallenberg beginnen we een vrij steile klim naar Kahler Asten. Hier zijn ook een tiental ski-pistes. Het ski-gebied is slechts 850 m hoog dus wordt er gebruik gemaakt van sneeuwkannonnen om de pistes open te houden. Na Kahler Asten (840 m) dalen we af naar het dorpje Neuastenberg en we krijgen zowaar nog een vrij technische afdaling te verwerken met boomwortels en groeven in het pad.
Op het laatste stuk van deze tocht gaat het alsmaar omhoog. Eerst via asfalt in Neuastenberg, dan klimmen we gestadig via de Zwitsberg, Osterkopf naar Ziegenhelle op 820 m. Deze klim begint met een heel steil stuk van 20% en gaat dan kilometerslang omhoog tegen een gemiddeld percentage van 4%. Onderweg wordt er nog even gerust net voor de finale ... Zoals reeds gezegd is het voordeel van een hotel op lage hoogte dat je op het eind enkel nog naar beneden kan. Vanaf Ziegenhelle (820 m) dalen we continue tot in Zuchen (480 m), een downhill van 340 m hoogteverschil. Eerst daalt het over een schotterweg in het woud die op het eind overgaat in een stukje asfalt dat uitmond in het centrum van Zuschen. Deze afdaling is zo'n 7 km lang. Eenmaal in Zuschen zijn we snel terug bij het hotel. Aan het eind van deze dag staan er 75 km en 1610 hm op de teller. Sterkste stijging: 20%, sterkste daling: 29%, gemiddelde stijging/daling: 7%. Hoogste punt van de dag: 839 m. Temperatuur varieerde tussen 15 en 34 graden. Maximale snelheid: 66.1 km/u. Gemiddelde: 14.0 km/u. In het totaal waren we - met alle pauzes inbegrepen - 7:30 onderweg.

26 juni 2003

Vandaag wordt het opnieuw een zomerse dag alhoewel er enige wolkjes worden aangekondigd. Er staan twee routes op het programma ten noorden van Willingen. Na het ontbijt rijden we eerst een half uurtje met de wagen tot aan de Sommerrodelbahn van Willingen (een soort lange schuifaf). Route 28 (Hochheide, 20 km, 375 hm) en route 30 (Diemelsee, 53 km, 925 hm) vertrekken aan het begin van de Sommerrodelbahn. We beginnen met route 28.

Vanaf de parking gaat het onmiddellijk omhoog (wat had u gedacht) en we biken op een brede weg door het woud richting Hoppernkopf.

	In de helft van de klim loopt de weg dwars over de ski-piste van Willingen.
	De klim gaat gedurende 7 km verder en we rijden naar de Langenberg op 843 m. Hier komen we opnieuw in een stuk veengebied en een aantal meer technische paden worden ons voor de wielen geschoven. Op de top van de Langenberg staat een gedenkteken om te merken dat dit de hoogste berg van North Rhein Westfalen is.
	Het pad vervolgt door het naaldwoud en er komen een paar mooie stukken met boomwortels. Tot nu toe is de bepijling van de route ook perfect. We naderen stilaan het veengebied rond de Clemensberg en volgen een heel klein stukje de route 3 die we eergisteren ook deden. Na de Clemensberg rijden we naar de Hegekopf (843 m) en verder naar de Ettelsberg. Hier komen we dan aan de start van de "freeride strecke", een aangelegd freeride parcours van 800 m dat helemaal terug naar beneden tot in Willingen gaat. De waarschuwingen aan de start zijn duidelijk: je rijd op eigen risico en het dragen van een helm is verplicht (ik maak me de bedenking dat dit tenslotte altijd geldt voor MTB). Bulten, scherpe verhoogde bochten en bijzonder steile (maar korte) afdalingsstukjes wisselen elkaar af, soms afgewisseld met een ramp van boomstammetjes. Het ziet er allemaal bijzonder spectaculair uit en zeker in het begin ga je volop in de remmen. Maar eenmaal je de bochten en bulten onder de knie hebt suis je in razende vaart naar beneden. Gelukkig zijn rond alle bomen beschermingskussens bevestigd wat voor de echte waaghalzen wel nodig is geloof ik. Een enkele stuurfout en je plakt gegarandeerd tegen een boom. Overal staan er ook bordjes met het noodnummer ...
	Het freeride parcours is verbazingwekkend lang (800 m) en heeft een hoogteverschil van 300 m. Eenmaal terug in Willingen hebben we er zo'n 20 km opzitten en net geen 400 hm. We vervolgen met route 30 en worden onmiddellijk omhoog gejaagd op een steile asfaltklim. Eenmaal boven hebben we een mooi uitzicht over de omgeving van Willingen.
We biken verder omhoog over een schotterweg in het woud. Ondertussen is het aanzienlijk warmer geworden want de zon schijnt nu volop. Er moet geklommen worden naar de Hogher Eimberg en verder tot Schwafeld en aan het begin van de klim houden we even halt.
Eenmaal voorbij de Hoher Eimberg krijgen we het snoepje van de dag. Er volgt een dolle rit van meer dan 10 km door het naaldwoud. Het parcours bestaat uit stenen, boomwortels (over het gehele parcours!), afwisselend steile klimmetjes (tot boven 20%) gevolgd door nog steilere afdalingen (tot meer dan 30%). Dit is een fantastisch technisch stuk dat zeker niet moet onderdoen voor sommige van onze beste Ardennen routes. Dit is heel wat anders dan de stukken over schotterweg. Af en toe wordt het pad versperd door omgevallen (of omgehakte) bomen en moet de bike worden gedragen. Er zijn ook diepe putten volledig bedekt door bladeren. Als je hier met je voorwiel inrijdt vergt het heel wat kunst om er heelhuids terug uit te rijden. Het alternatief is overkop. Dit is baaaaiken!
	De trail lijkt eindeloos te duren tot we uiteindelijk na de Hemberg het dorpje Bontkirchen naderen. Het naaldwoud eindigt en we komen opnieuw op een breder pad dat overgaat in een asfaltweg.
	In de verte krijgen we al een eerste zicht op de Diemelsee ...
	Het daalt verder over asfalt en gaat plots scherp rechts omhoog in een weide met koeien. De bike moet eerst over het poortje worden getild.
	Er volgt een steile klim van meer dan 20% over een single track in de weide om uiteindelijk te dalen tot beneden aan de Diemelsee. Hier is het plat en we rijden een kilometer of vijf langs dit meer. Een bepaald stukje gaat zelfs door enkele honderden meters van een nudistenkamp. Hier liggen mensen poedelnaakt in het gras. Zo onopvallend mogelijk ;-) rijden we voorbij [geen fotos].
	Aan de Diemelsee besluiten we te eten. We hebben er nu 45 km en toch al 850 hm opzitten. Een spaghetti is het ideaal middel om wat extra koolhydraten binnen te krijgen.
Na de Diemelsee (400 m) gaat het opnieuw stevig omhoog. We moeten immers terug naar Willingen (600 m) en kunnen nog een laatste blik werpen op de Diemelsee.
	Er moet opnieuw geklommen worden en wel naar het dorpje Giebringenhausen. We volgen een weg die tussen de velden omhoog klautert ... en plots is alle bepijling verdwenen ... we rijden in alle richtingen tot aan de volgende splitsingen maar kunnen geen enkel pijltje vinden. Verloren dus ... Gelukkig hebben we nog de overzichtskaart ...
Met enige moeite bereiken we het dorpje Stormbruch, zo'n 5 km van de route af kunnen we op de overzichtskaar vaststellen. Om niet verder verloren te rijden besluiten we via de weg naar het dorp Ottlar te rijden waar de route de drukke verbindingsweg oversteekt (dit kunnen we gemakkelijk vaststellen op de kaart) en hopen dat we dit punt kunnen terugvinden. Gedurende een kilometer of drie rijden we langs een vrij drukke baan, niet echt aangenaam fietsen hier maar er is weinig andere keus. Eenmaal voorbij Ottlar vinden we gelukkig opnieuw een pijltje van de route en we vervolgen omhoog naar het Dommelshof, een cafe/restaurant midden in de wei waar om een of andere reden bijzonder veel reclame voor wordt gemaakt op verschillende borden naast de weg. Het gaat hier toch opnieuw stevig omhoog, eerst via asfalt en later via een single track in de weide. De hoogtemeters laten zich voelen, vooral bij mijn vrouw die last krijgt van krampen. Ik begin me al zorgen te maken want er moeten toch nog zo'n 20 km worden gefietst naar Willingen en er staan nog zo'n 500 hm op het programma. Na een pauze en wat extra drank gaat het beter en we krijgen een afschuwelijk steile klim van 23% op een schotterweg voor de wielen geschoven.
	Gelukkig is dan het steilste stuk voor vandaag voorbij en in de verte zien we al de toren van het ski-gebied van Willingen. Hier is het landschap glooiend en er zijn niet zoveel wouden als in de rest van het Hochsauerland.
Een kilometerslange afdaling over asfalt brengt ons tot net voor Willingen. Een laatste lastige klim over de Hegeberg dikt het aantal hoogtemeters verder aan. Op het eind nemen we nog een korte short-cut door over te schakelen op een klein stukje van route 29 die ons tot in het centrum van Willingen brengt. Vanuit het centrum van Willingen gaat het via de hoofdstraat rustig omhoog naar de Sommerrodelbahn. Bij aankomst hadden we 75 km op de teller en 1810 hm. Sterkste stijging: 23%, sterkste daling: 32%, gemiddelde stijging/daling: 9%. Hoogste snelheid: 54.8 km/u. Gemiddelde 13.7 km/u. Hoogste punt van de dag: 846 m. We waren 7:20 onderweg met alle pauzes inbegrepen. De temperatuur varieerde tussen 16 en 25 graden.

27 juni 2003

Bon, mijn vrouw zegt: een rustige tocht ... ze vind dat het wat kalmer aan moet na de hoogtemeters van gisteren ... ze kiest zelf voor twee tochten: route 9 (Fuchs tour, 19 km, 300 hm) en route 10 (Feuersalamander tour, 16 km, 450 hm). Samen goed voor 35 km en 750 hm. Dit moet te doen zijn (zegt ze).

Maar route 9 ligt niet in de buurt. We moeten eerste naar het dorp Hallenberg rijden door een klein stukje van route 12 te volgen (die we al reden) en een klein stukje van route 11 (in omgekeerde richting).

Het stuk van route 12 volgen is simpel: volg de pijltjes omhoog naar de Sellerberg en daal af naar het dorpje Liesen. Daar aangekomen moeten we een stukje van route 11 volgen in omgekeerde richting. Dit blijkt helemaal niet zo simpel te zijn. Op elk kruipunt staat wel een pijltje waar je naartoe moet, maar niet vanwaar je komt (als je in omgekeerde richting rijdt). Op elk kruispunt moeten we dus alle wegen proberen om een voorgaand pijltje van route 11 te vinden.

Het kost wat tijd, wat extra kilometers, wat extra hoogtemeters, maar uiteindelijk vinden we toch een pijltje van route 9. Volgen dus maar.

We zitten in het lager gelegen deel van het Hochsauerland waar er minder bossen zijn en meer aan landbouw wordt gedaan. Hier is het landschap glooiender en zijn er weiden met gewassen of veeteelt. De volgende fotos tonen een impressie.

	Al snel moeten we halt houden om de zonnecreme boven te halen. Het is nog maar 11 uur s'ochtends en de temperatuur gaat al gemakkelijk richting 30 graden. Vermits we hier niet in het bos biken schijnt de zon volop en is het gevaar op verbranding reeel.
Route 9 loopt voor een groot stuk samen met de Panorama route. Vanaf Hallenberg rijden we door de velden naar Lembach, Braunhausen en Dreislar, grote stukken over asfalt en af en toe over een onverharde veldweg. Mooie panorama's hier inderdaad maar weinig echt MTB gehalte. Het gaat constant op en af doorheen het glooiend landschap maar grote hoogteverschillen zijn er nooit te overbruggen.
In Dreislar maken we een bocht van 180 graden en keren terug richting Hallenberg via de Galgenberg (530 m).
Terug in Hallenberg hebben we zo'n 30 km en 500 hm op de teller staan. Ondertussen is het middag en besluiten we wat te eten. Na het middageten kiezen we voor route 10 die ons via een toch wel steile asfaltklim naar de Heidkopft (704 m) brengt. Het is zwoegen geblazen want de zon schijnt nu volop en een klim van 20% (zelfs over asfalt) betekent nu heel wat inspanning. Af en toe moet er worden gerust en gelukkig brengen stukjes door het bos wat afkoeling.

We rijden verder over een schotterweg naar Hasselrucken (762 m) en onderweg worden we via enkele bordjes getrakteerd op een gratis les biologie: uitleg over de dieren, paddestoelen, bomen en vogels. In het Duits dan nog wel ... Danke schon!

Eenmaal de top van de Hasselrucken voorbij dalen we kilometerslang over een brede schotterweg terug naar Hallenberg. Hier halen we gemakkelijk snelheden boven de 50 km/u.

Terug in Hallenberg besluiten we nog een stukje van route 8 te rijden. Daartoe gaat het eerst terug naar Liesen en dan naar Hesborn en Medelon, jammer genoeg allemaal via asfalt. Hier missen we een pijltje en rijden een aantal kilometers omhoog vooraleer te beseffen dat we mis zijn. Afdalen terug dan maar.

In Medelon geraken we terug op route 8 en vervolgen via een smalle asfaltweg terug richting Zuschen. De weg slingert kilometerslang tussen respectievelijk de Bollerberg, Teukelberg, Bromberg en Hesborner. Niet veel soeps omdat we steeds in het vlakke blijven.

Uiteindelijk vinden we toch een natuurlijke hindernis ... hmmm ... dat ziet er toch niet zo diep uit ...

Ouch ... toch dieper dan het op eerste zicht leek ... waar zijn mijn schoenen en mijn bracket? ...

... zijn we daardoor gereden? ... ;-)

Met natte voeten verder dus ... maar soit, het stof is toch van mijne velo af.

We vervolgen route 8 door het bos en uiteindelijk moeten we via route 12 tergkeren. Maar dit moet weer gebeuren in omgekeerde richting. Niet evident op de kruispunten!

Even verder is het dan uiteindelijk toch eens prijs ... plat! Dan nog wel op een klein stukje weg waar "verboden doorgang" op een bordje stond. De boosdoener is een doorn. Snel bandje wisselen.

Een steile klim brengt ons opnieuw diep in het woud en op een kruispunt zien we wel waar route 12 naartoe gaat, maar niet waar ze vandaan komt (want we rijden immers in omgekeerde richting). Ook de andere richtingaanwijzers helpen ons niet veel. We rijden richting Franzosenkreus (wat in princiep slechts een kilometer of twee van ons hotel is) maar geraken daar opnieuw verloren.
`
Op goed geluk dalen we verder af en uiteindelijk zien we een pijltje naar het dorpje Liesen. Van daaruit kunnen we via route 11 terugkeren naar Zuschen maar er moeten eerst nog zo'n 200 hoogtemeters worden overwonnen. Niet zo vanzelfsprekend meer als er al 75 km op de teller staat. We hijsen ons omhoog en belanden uiteindelijk op een open plek in het bos waar we vanmorgen ook al waren gepasseerd.

Van hieruit is het nog 2.5 km afdalen naar de grote weg en enkele honderden meters verder bereiken we terug ons hotel.

Vandaag hebben we zeer veel op asfalt moeten rijden, wel zo'n 70% van de totale tocht. Een beetje toevallig dat we er twee routes hadden uitgepikt die voornamelijk over asfalt gingen, maar soit, het was een leuke rit met mooie uitzichten!

Na deze rit stond er 80 km op de teller en 1770 hm. In totaal waren we 8 uur onderweg (alle pauzes inbegrepen) tegen een gemiddelde van 14 km/u. Sterkste stijging: 19%, sterkste daling: 23%, gemiddelde stijging/daling: 7%. Hoogste punt van de dag: 758 m. Het was tussen 17 en 34 graden warm.

Conclusie

In totaal fietsten we 320 km en 7250 hm.

Zoals we reeds vorig jaar mochten vaststellen is het Hochsauerland een prachtig MTB gebied tenminste als je niet te veel eisen stelt aan de techniciteit van de parcours. De uitgestippelde routes van de bike arena zijn een luxe: gewoon pijltjes volgen en rijden, geen gezeur met kaarten, gps en/of kompas! De bepijling is nagenoeg perfect (geen pijltje betekent rechtdoor of het pad volgen). Hoogtemeters en afstanden zijn er naar believen. Neem wel minstens de overzichtskaart mee met alle routes van de bike arena. Die is handig als je van de ene route op de andere wil overschakelen of als je moest verloren rijden. Echt "verloren" rijden kan je niet alhoewel het gebied ontzettend groot is. Maar vaak kan je je ook behelpen met sommige van de bewegwijzerde wandelpaden of indicaties in het bos.

Wij hadden opnieuw ontzettend veel geluk om hier een week te verblijven met supergoed zomerweer. Alle parcours waren dan ook kurkdroog. Maar zelfs bij regenweer moeten de meeste parcours berijdbaar blijven daar grote stukken over schotterwegen in het bos lopen. Enkel de hoger gelegen stukken in de veengebieden zijn dan waarschijnlijk wel modderig.

Accomodatie is er genoeg: pensions, hotels in alle maten en prijzen. Het best neem je een hotel dat dicht bij een of meerdere routes ligt zodat verplaatsen met de auto niet nodig is.

Het best is ook om voldoende drank en proviand mee te nemen. In de meeste dorpjes zijn er wel restaurants, vaak verbonden aan een hotel of pension maar als ze per toeval een rustdag hebben sta je daar wel met honger.

Na afloop geloof ik dat we hier nog wel eens een derde keer terugkomen om te biken. Er liggen immers nog een hoop routes in het noordelijk deel van het Hochsauerland die we nog niet verkenden.

Een aanrader dus voor een korte bike vakantie niet al te ver van Brussel.